W śród konstrukcji które zalicza się do rowerów znajdują się także i te niezwykłe. Do najbardziej znanych i dość nietypowych konstrukcji rowerowych można zaliczyć monocykl, czyli po prostu jedno koło z siodełkiem. Wbrew pozorom i temu co sądzi się w naszym kraju monocykl jest popularnym (choć nie tak jak klasyczne rowery) środkiem transportu. Jest tak między innymi w USA, Japonii, oraz Wielkiej Brytanii. Jazda na nim wymaga olbrzymiej wprawy, ale jeśli się już jej nabierze to można śmiało podróżować na takim jednokołowym rowerze nawet poza głównymi trasami. Rozgrywane są nawet zawody polegające na górskich zjazdach przy użyciu monocykla, co wymaga jednak wielu lat praktyki i olbrzymiego doświadczenia.
Jako ciekawostkę można uznać też rower z ramą zbudowaną z bambusa. Jednak ze względu na jego zbyt małą masę (poniżej 6,8 kg) nie został on dopuszczony do ruchu przez UCI. Rower bez względu na budulec musi mieć zgodnie z ich przepisami co najmniej 6,8 kilograma, inaczej jest zbyt lekki i co za tym idzie niebezpieczny.
Kolejną ciekawą rodziną rowerów, niestety nie uznawaną za pełnoprawne „rowery” przez UCI, są rowery poziome, gdzie kierujący pojazdem przyjmuje pozycję leżącą. Wbrew pozorom są wygodniejsze niż klasyczne konstrukcje, jednak jazda na nich może sprawiać pewne problemy początkującym cyklistom. Dzięki minimalizacji oporu powietrza oraz redukcji strat energii na pionowy ruch rowerzysty – kolarza, jazda na rowerze poziomym jest zdecydowanie wydajniejsza energetycznie (kosztem tegoż samego wysiłku można przebyć dłuższy dystans trasy), a osiągane szybkości są większe niż w przypadku pojazdów rowerowych konwencjonalnych. Potencjalnie ogromną wadą dużej części rowerów poziomych jest ich mierna widoczność w ruchu drogowym, wynikająca z ich poziomego układu. Pojazd rowerowy poziomy jest niski i przez to mało widoczny pomiędzy innymi samochodami czy zza żywopłotu lub innej bariery, jeśli porusza się trasą rowerową odseparowaną nimi od jezdni ruchliwej.
Do dnia dzisiejszego powstało wiele ciekawych konstrukcji poza już wymienionymi, a są to między innymi rower dziesięcioosobowy, czy też rower wojskowy przystosowany do transportu ciężkiego karabinu maszynowego, czy też ekstremalnie lekkie i szybkie rowery do bicia rekordów prędkości.
Już na początku istnienia rowerów zastanawiano się w jaki sposób można by było umożliwić na nim jazdę więcej niż jednej osobie. W tym momencie rozpoczyna się historia rowerów wieloosobowych znanych jako tandemy.
Założenie konstrukcji nie zmieniło się od samego początku. Tandem miał umożliwiać jazdę dwóm osobom, przy czym jedna miała by możliwość pedałowania i kierowania, a druga tylko pedałowania. Aż do dnia dzisiejszego taki model pozostaje najpopularniejszą konstrukcją pojazdu napędzanego przez ludzkie mięśnie który służy do przewozu dwóch osób.
Dzięki rozwojowi techniki pojawiły się również tandemy w których również osoba siedząca z tyłu m możliwość kierowania pojazdem. Przełączanie przeniesienia układu kierowniczego pomiędzy przodem i tyłem odbywa się przy pomocy zespołu specjalnych cięgieł, dzięki czemu kierownica osoby siedzącej z tyłu nie służy już, jak to było przez wiele dziesięcioleci, jako tylko i wyłącznie punkt podparcia dla rąk.
Spotykane są również specjalistyczne tandemy przystosowane do jazdy z osobą niepełnosprawną, lub też dzieckiem. Zastosowane w nich rozwiązania konstrukcyjne pozwalają na wygodną i bezpieczną jazdę z każdą z tych dwóch grup osób. Dzięki zastosowaniu specjalnego osprzętu możliwe jest rozłączenie układu przeniesienia napędu, jak też i układu kierowniczego, dzięki czemu druga osoba podróżuje z nami tylko i wyłącznie w charakterze pasażera, i nie ma żadnego wpływu na prędkość jazdy, czy też jej kierunek.
Spotykane są również tandemy, gdzie na tylnej osi są zamontowane dwa koła. Ich konstrukcja bardzo przypomina wózki rowerowe, jednak taki typ roweru nadal pozostaje tandemem, a to ze względu na wydłużoną konstrukcję, której nie wykazują obecnie produkowane wózki rowerowe.
Na obecną chwilę tandemy nie cieszą się zbyt wielką popularnością w naszym kraju, a to ze względu na nadal większą funkcjonalność rowerów w układzie klasycznym. Zazwyczaj są one kupowane i użytkowane przez ośrodki turystyczne, lub też wypożyczalnie rowerów. Zwykły użytkownik nadal woli jednak rower n którym można przede wszystkim poruszać się w pojedynkę. Przy układzie tandem może to sprawiać jednak pewne problemy. Jednak jako turystyczny środek transportu na małych trasach takie rowery sprawdzają się znakomicie.
Rodzina rowerów szosowych, jak sama nazwa wskazuje, jest przystosowana do jazdy po drogach utwardzonych. Ich konstrukcja pozwala na pokonywanie po takich trasach nawet większych odległości, które mogą sięgać niekiedy pięćdziesięciu kilometrów. Nawet dla mało wprawnego rowerzysty pokonanie takiego dystansu na dobrej jakości rowerze nie powinno stanowić większego problemu.
Typowy rower szosowy posiada zazwyczaj dwie zębatki przednie i pięć tylnych, co pozwala na bardzo elastyczne dopasowanie rodzaju jazdy do warunków na drodze. Można dzięki nim pokonywać zarówno strome wzniesienia, jak też rozwijać znaczne prędkości na płaskich odcinkach drogi. W tej roli takie rowery sprawdzają się oczywiście najlepiej. Od pewnego czasu stosuje się również dziewięć, dziesięć lub nawet jedenaście kół zębatych z tyłu, oraz standardowe dwa z przodu. Sprawia to, że można jeszcze lepiej dobrać odpowiadające nam przełożenie do napotkanych na drodze warunków. Nie jest to jednak jeszcze rozwiązanie zbyt popularne ze względu na nieco większe koszty produkcji takiego typu przełożenia i spotyka się je zazwyczaj w rowerach przystosowanych do pokonywania naprawdę długich tras.
Dzięki ciągłemu rozwojowi nowoczesnych technologii rowery szosowe są coraz bardziej lekkie. Doprowadziło to do stworzenia specjalnych przepisów określających minimalną wagę takiego pojazdu, i wynosi ona 6,8 kilograma. Jest to bardzo ważne ze względu na bezpieczeństwo jazdy. Lżejszy rower mógł by stracić właściwości jezdne przy większych prędkościach, lub też jego konstrukcja była by zbyt mało sztywna.
Przy produkcji tego typu rowerów stosuje się obecnie bardzo wytrzymałe i jednocześnie lekkie materiały. Nikogo nie dziwi już zastosowanie karbonu, duraluminium, aluminium, czy też włókien szklanych w konstrukcji roweru. Przyczyniły się one do znacznego spadku masy w porównaniu z stosowaną do tej pory stalą, przy jednoczesnym zwiększeniu wytrzymałości takiej konstrukcji.
Obecnie w naszym kraju rowery szosowe zdobywają coraz większą popularność i wypierają rowery górskie jako środek transportu. Dzieje się tak ze względu na wiele lepsze właściwości jezdne po utwardzonych drogach i ciągle spadającą cenę tego typu pojazdów.
Określenie „rower turystyczny” powstało w naszym kraju w latach siedemdziesiątych i funkcjonowało aż do końca lat dziewięćdziesiątych. Była to dość wyjątkowa rodzina pojazdów napędzanych siłą ludzkich mięśni z wieloma cechami charakterystycznymi. Rowery turystyczne były produkowane w polskich zakładach Romet, i posiadały kilka bardzo ważnych cech wyróżniających je od pozostałych konstrukcji o podobnej budowie.
Pierwszą rzeczą jaka rzucała się w oczy była charakterystycznie wygięta kierownica, czyli tak zwany „baran”. Była ona znacznie cieńsza i większa niż w rowerach typowo sportowych, jego rama była znacznie dłuższa niż w pozostałych rowerach szosowych, i przez to okazywała się trochę cięższa i posiadała mniejszą sztywność. Nie było to wielką wadą, a nawet ułatwiało jazdę w nieco cięższym terenie.
Ważnym znakiem rozpoznawczym była spora masa osprzętu dodatkowego, czyli przerzutek i hamulców. Ze względu na braki technologiczne na początku lat siedemdziesiątych i nieco większą cenę aluminium oraz wysoce odpornych tworzyw sztucznych wszystkie elementy, takie jak hamulce, czy też układ przerzutek, były wykonywane ze zwykłej stali. W znacznym stopniu podnosiło to masę samego roweru, ale przyczyniało się także do zwiększenia jego wytrzymałości i odporności na trudne warunki eksploatacji.
Rowery te posiadały także , jak na ówczesne warunki, bardzo bogate wyposażenie które obejmowało między innymi pełne oświetlenie elektryczne.
Niestety rodzina rowerów turystycznych produkowanych w naszym kraju była też obarczona wieloma błędami w konstrukcji. Wiązało się to przede wszystkim z niedoborami w technologiach produkcji. Bardzo jaskrawym tego przykładem może być ciągłe stosowanie korbowodów klinowych, podczas gdy na całym świecie pojawiały się znacznie doskonalsze i bardziej solidne rozwiązania.
Od kiedy powstały rowery trekingowe, stwierdzenie – rower turystyczny straciło na wartości. Również częściej mówi się rower górski, niżeli rower turystyczny. Dziś każdy typ roweru jest lepszy, niżeli dawny rower turystyczny, choć są osoby, które pozostają przy tradycji i jeżdżą na pierwszych modelach rowerów turystycznych. Dzięki temu rower turystyczny do dziś cieszy się uznaniem i popularnością.
Rower torowy jest wynikiem pogoni człowieka za prędkością. Już kiedy na początku dziewiętnastego wieku pojawiła się pierwsza maszyna będąca protoplastą roweru ludzie zdali sobie sprawę, że dzięki temu urządzeniu można rozwijać większe prędkości niż pieszo.
Od tamtego czasu wiele się zmieniło w sferze technicznej, ale ogólne założenia pozostały takie same: rozwinąć jak największą prędkość na specjalnie przygotowanym torze.
Współczesne rowery torowe charakteryzują się bardzo małą masą. Nie dochodzi ona nawet do siedmiu kilogramów, co jest wynikiem coraz to szybszego rozwoju techniki, jednak zgodnie z przepisami rower przeznaczony do jazdy torowej nie może być lżejszy niż 6,8 kilograma.
Kolejną cechą wyróżniającą rowery torowe od innych podobnych konstrukcji jest zastosowanie specjalnych opon bezdętkowych. W znacznym stopniu ułatwiają one jazdę po specjalnie przygotowanym torze przy jednoczesnym zmniejszeniu masy samego roweru. W przypadku rowerów poruszających się na torze nie ma znaczenia ich wytrzymałość na uszkodzenia mechaniczne, więc nie muszą być ani bardzo grube, ani też wytrzymałe.
Rowery torowe można rozpoznać także po tym, że nie posiadają przerzutek, ani hamulców. Przy tej dyscyplinie sportu są one zbędne, a zastosowanie hamulców było by wręcz niewskazane i niebezpieczne ze względu na prędkości jakie są rozwijane na torach przystosowanych do kolarstwa torowego. Zawodnik po rozpędzeniu roweru musi więc czekać, aż ten sam wytraci prędkość.
Brak przerzutek jest uzasadniony podobnymi względami. Tor rowerowy jest płaski, i nie występuje na nim potrzeba zmiany przełożeń, więc jest tylko jedno, specjalnie dopasowane do kolarza, który jedzie danym rowerem.
Rowery torowe cechuje też brak wolnego biegu. Znaczy to tyle, że jeśli kręcą się koła, to kręcą się również pedały. Nie sposób jest jechać na takim rowerze nie pedałując.
Wszystkie cechy roweru torowego wymienione powyżej sprawiają, że nie nadaje się on do zastosowań pozasportowych. Są to konstrukcje czysto wyczynowe, przystosowane do jazdy tylko i wyłącznie po specjalnie przystosowanych torach na których pokazują pełnię swoich możliwości i rozwijają zawrotne, jak na rowery, prędkości jazdy.
Rowery górskie powstały jako środek transportu pozwalający na przemieszczanie się po trudnym terenie przy pomocy siły własnych mięśni. Niewiele osób niezainteresowanych tym tematem wie, że do tej pory powstało aż kilka różnych rodzajów rowerów górskich, do jazdy w różnych rodzajach terenu.
Najbardziej uniwersalnym i jednocześnie najbardziej popularnym rodzajem roweru górskiego jest typ nazywany XC. Służy on do przemieszczania się w terenie nieco trudniejszym niż utwardzone drogi, ale także na nich sprawdza się dobrze. Jest najbardziej uniwersalny, jeśli chodzi o właściwości jezdne. Można się nim poruszać zarówno po polnych drogach, łatwych górskich szlakach, leśnych ścieżkach, ale też i po zwykłej nawierzchni szosowej. Ich masa nie odbiega znacząco od masy zwykłego roweru szosowego i waha się od ośmiu do dwunastu kilogramów.
Kolejną rodziną rowerów górskich jest tak zwana rodzina DH. Służą one przede wszystkim do terenowej jazdy wyczynowej, i kiepsko sprawdzają się podczas innych zastosowań. Niektóre z nich uniemożliwiają nawet jazdę pod górę i z wielkim trudem można się nimi poruszać się po płaskim terenie. Stosuje się je wyłącznie jako rowery wyczynowe do zjazdów sportowych po trudnych i stromych trasach. W innych zastosowaniach absolutnie się nie sprawdzają. Dlatego też są mało popularne wśród przeciętnych użytkowników, którzy zazwyczaj wybierają rowery typu XC.
Bardzo rzadko występującą rodziną rowerów jest typ FR. Służy on tylko i wyłącznie do uprawiania sportów wyczynowych na specjalnie wybudowanych trasach. Znakomicie nadaje się do wykonywania wyskoków ze specjalnych ramp, a jego konstrukcja pozwala na zamortyzowanie lądowania nawet ze znacznej wysokości. Poza zastosowaniami sportowymi nie znajduje zbyt wielu użytkowników, chyba, że ktoś lubi jazdę po górach poza ustalonymi ścieżkami. Sprawdza się on znakomicie na niedostępnych i stromych górskich stokach.
Połączeniem wszystkich wyżej wymienionych rodzajów rowerów jest enduro. Sprawdza się on zarówno podczas szybkich zjazdów, ale można nim podjeżdżać pod strome wzniesienia, a także pokonywać w miarę łatwo płaski teren o niezbyt przyjaznej nawierzchni. Jest on najczęściej wybierany przez miłośników przejażdżek po górskich szlakach, i dzięki swojej uniwersalności sprawdza się w tym zastosowaniu wręcz idealnie.