BMX jako sport i jednocześnie nazwa roweru przeznaczonego do jego uprawiania powstał w latach siedemdziesiątych na terenie USA. Jest uprawiany na specjalnych trasach, które przypominają te motokrosowe, a także w mieście, czy też na specjalnie przygotowanych rampach.
Dyscyplina ta polega głównie na wykonywaniu różnego rodzaju ewolucji zaraz po wyskoku z nasypu lub też rampy. W odmianie miejskiej główny nacisk kładzie się na osiąganie niedostępnych miejsc, takich jak murki, czy też ławki. Zawody BMX są rozgrywane podobnie do motocyklowych zawodów przełajowych. Wszyscy zawodnicy startują na raz z odpowiednio szerokiego pasa startowego a następnie pokonują od kilku do kilkudziesięciu okrążeń toru, który ma ok. 300–400 m długości. W trakcie widowiskowych zawodów często dochodzi do bardzo groźnie wyglądających karamboli, jednak dzięki odpowiedniemu ubiorowi ochronnemu, który jest bardzo odporny na uszkodzenia i doskonale zatrzymuje siłę uderzenia działające na zawodników i stosunkowo niskim prędkościom wynikającym z samej konstrukcji rowerów BMX nie dochodzi prawie nigdy do poważniejszych obrażeń zawodników.
Sama konstrukcja roweru jest bardzo charakterystyczna i nie da się jej pomylić z żadnym innym rowerem używanym w innych dyscyplinach sportów kolarskich. W oczy rzucają się przede wszystkim niewielkie koła, o średnicy najwyżej 20 cali, co jest ewenementem, jeśli chodzi o sporty rowerowe. W żadnej innej dyscyplinie nie stosuje się takich małych kół. Ich rozmiar jest wynikiem chęci uzyskania jak najlepszych właściwości podczas wyskoków z ramp i nasypów, przez co sam rower nie jest przystosowany do rozwijania dużych prędkości, które mogły by być porównywalne z tymi osiąganymi w kolarstwie szosowym, czy też górskim.
Wśród zwykłych ludzi rowery BMX cieszyły się największą popularnością w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, aż do momentu pojawienia się coraz to lepszych rowerów górskich, które zapewniały lepsze właściwości jezdne w bardzo trudnym terenie. Obecnie rowery typu BMX są używane głównie do uprawiania dyscypliny sportu o tej samej nazwie, a w pozostałych zastosowaniach został wyparty przez inne typy rowerów, które są bardziej uniwersalne zarówno w terenie jak i na utwardzonych drogach.
Kolarstwo przełajowe należy do rodziny sportów zaklasyfikowanych jako kolarstwo klasyczne, i jest oficjalną dyscypliną uznawaną przez UCI. Sport ten jest dyscypliną narodową w Belgii, oraz cieszy się ogromną popularnością w innych krajach Beneluksu, a także w Niemczech i Francji. Najbardziej utytułowanymi zawodnikami od połowy lat dziewięćdziesiątych pozostają jednak ciągle Belgowie. Jest to tym bardziej zrozumiałe, jeśli weźmie się pod uwagę fakt, że w krajach Beneluksu to właśnie rower jest nadal najbardziej popularnym środkiem transportu, co bardzo sprzyja odnajdowaniu nowych talentów. W Polsce ta dyscyplina sportu nadal pozostaje mało znana, choć mamy znakomite trasy do uprawiania kolarstwa przełajowego, podobnie jak i górskiego.
Trasy przystosowane do rozgrywania zawodów przełajowych są nieco łatwiejsze niż te znane z zawodów kolarstwa górskiego, jednak ze względu na gorsze właściwości jezdne rowerów są one tak samo uciążliwe dla startujących w przełaju zawodników.
Konstrukcja rowerów przeznaczonych do uprawiania tego właśnie rodzaju sportu jest bardzo zbliżona do zwykłych rowerów szosowych, czyli na kołach o wymiarach 28 cali. Zmusza to zawodników do częstego zsiadania z roweru i przenoszenia go przez bardziej uciążliwe odcinki trasy, których nie da się pokonać podczas normalnej jazdy.
Ogólne zasady kolarstwa przełajowego są bardzo zbliżone do jego górskiej odmiany z kilkoma tylko różnicami. Podczas rozgrywania zawodów przełajowych zawodnik może w każdej chwili skorzystać z usług serwisu swojej drużyny, co jest niedopuszczone w kolarstwie górskim. Tam kolarz musi sam sobie radzić ze wszelkimi usterkami powstałymi w czasie zjazdu po górskich trasach.
Kolejną różnicą pomiędzy kolarstwem górskim i przełajowym jest rozmiar zastosowanych kół. W sporcie przełajowym ich rozmiar wynosi 28 cali, podczas gdy w odmianie górskiej tylko 26. Rowery przełajowe są również słabiej przystosowane do pokonywania bardzo ciężkiego terenu, co jak już wspomniałem wcześniej, często zmusza zawodników do pokonywania części trasy pieszo. Kolarze górscy starają się tego jak najbardziej unikać i pokonują większość trasy nie zsiadając z rowerów. Dzieje się tak tylko w bardzo wyjątkowych i ciężkich sytuacjach.
Za twórcę kolarstwa górskiego uważany jest Amerykanin Gary Fisher. To właśnie on jako pierwszy wpadł na pomysł produkcji rowerów opartych generalnie na konstrukcji roweru miejskiego, ale o wzmocnionej i skróconej ramie, pozbawionego osłon, błotników i innych tego rodzaju zbędnych ozdób, oraz zaopatrzenie go w koła o średnicy 26 cali na szerokich oponach z grubym bieżnikiem, zamiast dotychczas stosowanych gładkich i cienkich kół które kiepsko sprawdzały się poza utwardzonymi drogami.
Na początku swojego istnienia kolarstwo górskie było tylko i wyłącznie ciekawym sportem ekstremalnym. UCI (Międzynarodowa Unia Kolarska) zwróciła uwagę na ten sport jesienią 1990 roku i włączyła do katalogu swoich oficjalnych zawodów wcześniej rozgrywane nieformalnie od paru lat mistrzostwa świata, które miały miejsce w Purgator w stanie Kolorado w USA. W następnym roku pod egidą UCI rozegrano pierwszy cykl zawodów pucharu świata. Składał się on z 8 zawodów rozgrywanych w Europie i USA.
Kolarstwo górskie to bardzo wiele dyscyplin sportowych, takich jak: zjazdy rowerem na czas po stromych zboczach, gdzie ścieżki zjazdu są wyjątkowo strome i wąskie, jednakże wielu kolarzy decyduje się na tego typu dyscyplinę sportu. Jest to dyscyplina na czas, toteż wygrywa zawodnik, posiadający najlepszy czas zjazdu po określonym zboczu. Inna dyscyplina sportu to zjazd wolny, który pochodzi jeszcze z lat osiemdziesiątych. Zawody te polegają na pokonaniu trasy w dowolnym stylu oraz dowolną drogą, byleby zawodnik wyruszył ze szczytu, czyli startu, a dotarł na sam dół zbocza. Kolejna dyscyplina zawodów zwie się XC, a jest to tor kilku rund, gdzie zawodnicy mają za zadanie pokonać określony tor jazdy kilak razy w jak najszybszym czasie. Niegdyś zawodnicy nie mięli sposobności korzystać podczas jazdy z serwisu oraz postojów na spożycie napoju, dziś regulamin nie tylko zezwala, ale wręcz nakazuje postoje podczas całego wyścigu. Oczywiście zwycięzcą zawodów jest kolarz, który pierwszy dotrze do mety, zaś czas na poprawianie usterek oraz wszelkich postojów jest wliczany do wyścigu. Kolarstwo górskie to ciężka dyscyplina sportu, jednak wielu śmiałków decyduje się na jej uprawianie oraz bierze udział w wielu organizowanych zawodach.
Wraz z udoskonaleniem roweru i rozwijaniem przez nie coraz większych prędkości powstała idea, aby stworzyć sport opierający się właśnie na przemieszczaniu się z przy pomocy roweru.
Już w roku 1900 powstała UCI, czyli Międzynarodowa Unia Kolarska, która miała zajmować się wszelkiego rodzaju regulacjami dotyczącymi przepisów i organizowaniem zawodów w tym nowo powstałym sporcie. Od samego początku siedziba UCI znajduje się na terenie neutralnej Szwajcarii. Aż do roku 1989 była to organizacja bardzo tradycyjna i dopuszczała do organizacji zawodów tylko te najstarsze dyscypliny wchodzące w skład sportów rowerowych.
Od momentu swojego powstania aż do dnia dzisiejszego UCI zaaprobowało i ustaliło przepisy do kilkunastu różnych odmian sportu rowerowego, które to wchodzą w skład dyscypliny ogólnej znanej jako kolarstwo klasyczne.
Do najpopularniejszych rozgrywanych obecnie dyscyplin należą kolarstwo szosowe, torowe, oraz przełajowe, które są najbardziej tradycyjnymi i najdłużej rozgrywanymi dyscyplinami w tym sporcie, oraz nowo powstałe (dopuszczone dopiero w roku 1989) kolarstwo górskie, BMX, czy też cyklotrial. Każda z nich charakteryzuje się wyjątkowością i odmiennością przepisów, i dla każdej organizowane są oddzielne zawody, które rozgrywają się na całym świecie. Wszystkie te dziedziny UCI stara się obecnie “obsługiwać” na równych zasadach, tj. organizować mistrzostwa świata, puchar świata, ustalać reguły sprzętowe oraz udzielać licencji zawodniczych i prowadzić ranking zawodników zawodowych.
Jednymi z najciekawszych dyscyplin dopuszczonych przez UCI i wchodzących w skład kolarstwa klasycznego jest kolarstwo artystyczne, które przypomina nieco balet na rowerze, oraz piłka rowerowa. Dyscypliny te są jednymi z najmłodszych wchodzących w skład dyscyplin kolarstwa klasycznego i na chwilę obecną najmniej popularnymi.
Od roku 1900 do dnia dzisiejszego sport rowerowy stał się bardo popularną dyscypliną i doczekał się wielu prestiżowych zawodów w których udział biorą najlepsi zawodnicy z całego świata. Od początku swojego powstania sport ten zdobywał coraz większe rzesze fanów i do chwili obecnej wielu z nich podjęło stałą współpracę z UTC pomagając w rozwijaniu tej dyscypliny.